اگر امروز مشخصات فنی ۲۰ اسپیکر مختلف را کنار هم قرار دهید، احتمالاً با اعدادی مانند این روبهرو میشوید:
ظاهر این اعداد نشان میدهد هرچه مقدار کمتر باشد، کیفیت صدا بهتر است.
اما سؤال مهم اینجاست:
اگر THD واقعاً معیار اصلی کیفیت صداست، چرا بعضی اسپیکرهای ارزانقیمت عددی بهتر از تجهیزات حرفهای دارند؟
پاسخ در نحوه اندازهگیری این عدد پنهان شده است.
بیشتر خریداران تصور میکنند وقتی دو شرکت عدد ۰.۱٪ را اعلام میکنند، هر دو محصول دقیقاً یک کیفیت دارند.
درحالیکه ممکن است یکی این عدد را در شرایط زیر اندازهگیری کرده باشد:
اما شرکت دیگر همان عدد را در توان نامی دستگاه و هنگام کار واقعی اعلام کرده باشد.
هر دو روی کاغذ یکسان هستند، اما عملکردشان کاملاً متفاوت است.
شرکتها معمولاً عددی را منتشر میکنند که دستگاه بهترین عملکرد خود را دارد.
اما کاربران هیچوقت در آن شرایط از اسپیکر استفاده نمیکنند.
فرض کنید یک اسپیکر در ولوم ۱۰ درصد دارای THD برابر با ۰.۰۵٪ باشد.
همان دستگاه ممکن است در ولوم ۹۰ درصد اعوجاجی بالاتر از ۸ درصد تولید کند.
عددی که در بروشور نوشته شده، مربوط به همان ولوم پایین است؛ نه شرایطی که در مهمانی، فضای باز یا استفاده روزمره تجربه میکنید.
این شاید عجیبترین بخش ماجرا باشد.
گوش انسان نمیگوید:
«این صدا ۰.۲ درصد اعوجاج دارد.»
گوش فقط نتیجه نهایی را میشنود.
ممکن است دو اسپیکر دقیقاً THD یکسانی داشته باشند، اما یکی شفاف، زنده و طبیعی به نظر برسد و دیگری خشن، کدر و خستهکننده باشد.
دلیل این تفاوت، عوامل دیگری است که THD آنها را نشان نمیدهد.
بیشتر کاربران حتی نام اعوجاج بینمدولاسیون (Intermodulation Distortion یا IMD) را نشنیدهاند.
در موسیقی، فقط یک فرکانس وجود ندارد؛ صدها فرکانس بهطور همزمان پخش میشوند.
وقتی این فرکانسها داخل آمپلیفایر یا بلندگو با هم تداخل پیدا میکنند، فرکانسهای جدید و ناخواستهای ایجاد میشود که به آن IMD میگویند.
از دید بسیاری از مهندسان صدا، IMD تأثیر بسیار بیشتری بر کیفیت شنیداری نسبت به THD دارد، زیرا به شرایط واقعی پخش موسیقی نزدیکتر است.
فرض کنید صدای یک درام یا ضربه اسنیر پخش میشود.
بلندگو باید بتواند:
اگر این اتفاق نیفتد، صدا حالت کشدار و مبهم پیدا میکند.
این ویژگی را پاسخ گذرا مینامند و معمولاً تأثیر آن در شنیدن موسیقی بسیار بیشتر از اختلافهای کوچک THD است.
اکثر اسپیکرها در ولوم پایین عملکرد قابل قبولی دارند.
اما سؤال اصلی این است:
وقتی ولوم به ۸۰ یا ۹۰ درصد میرسد چه اتفاقی میافتد؟
در این شرایط ممکن است:
بنابراین، کیفیت واقعی یک اسپیکر زمانی مشخص میشود که تحت فشار کار کند؛ نه زمانی که آرام در آزمایشگاه تست شده است.
امروزه بسیاری از اسپیکرهای حرفهای از پردازشگر دیجیتال صدا (DSP) استفاده میکنند.
DSP میتواند:
دو اسپیکر با سختافزار تقریباً یکسان، اما DSP متفاوت، میتوانند تجربه شنیداری کاملاً متفاوتی ارائه دهند.
فرض کنید بهترین ووفر دنیا را در یک جعبه ضعیف نصب کنید.
نتیجه چه خواهد بود؟
رزونانس بدنه، لرزش دیوارهها و طراحی نامناسب کابینت میتواند کیفیت صدا را بهشدت کاهش دهد؛ حتی اگر THD آمپلیفایر بسیار پایین باشد.
به همین دلیل برندهای معتبر هزینه زیادی برای طراحی آکوستیکی کابینت صرف میکنند.
جالب است بدانید بسیاری از اسپیکرهای استودیویی قدیمی، از نظر عدد THD حتی ضعیفتر از محصولات امروزی هستند.
اما هنوز هم مهندسان صدا آنها را ترجیح میدهند.
دلیل آن این است که طراحی درایورها، کراساوور، کابینت و پاسخ فرکانسی آنها بهگونهای بوده که صدایی طبیعی و قابل اعتماد تولید میکنند.
این نشان میدهد کیفیت شنیداری همیشه با یک عدد قابل توصیف نیست.
اگر واقعاً میخواهید انتخاب درستی داشته باشید، این موارد را در اولویت قرار دهید:
عدد THD سالهاست که به یکی از مهمترین ابزارهای تبلیغاتی صنعت صوت تبدیل شده است. در حالی که این پارامتر اطلاعات مفیدی درباره میزان اعوجاج ارائه میدهد، بههیچوجه تصویر کاملی از کیفیت صدا نیست.
آنچه در نهایت اهمیت دارد، تجربه شنیداری است؛ تجربهای که حاصل ترکیب طراحی آکوستیکی، کیفیت درایورها، مهندسی آمپلیفایر، پردازش دیجیتال صدا، پاسخ گذرا، کنترل اعوجاج بینمدولاسیون و عملکرد سیستم در شرایط واقعی است.
بنابراین، اگر هنگام خرید فقط به عدد THD نگاه کنید، ممکن است از کنار یک اسپیکر واقعاً باکیفیت عبور کنید و محصولی را انتخاب کنید که تنها روی کاغذ جذاب به نظر میرسد. در دنیای صدا، آنچه گوش میشنود بسیار مهمتر از چیزی است که جدول مشخصات ادعا میکند.
خیر. اگر سایر بخشهای سیستم صوتی ضعیف باشند، این عدد پایین تأثیر محسوسی بر کیفیت نهایی صدا نخواهد داشت.
زیرا شرایط اندازهگیری، توان خروجی، فرکانس آزمایش و استانداردهای مورد استفاده میتواند متفاوت باشد.
در پخش موسیقی واقعی، بسیاری از مهندسان صدا IMD را شاخص مهمتری میدانند، زیرا رفتار سیستم را هنگام پخش همزمان چندین فرکانس نشان میدهد.
خیر. مشخصات فنی تنها بخشی از ماجرا هستند و شنیدن صدای واقعی یا بررسی تستهای معتبر، تصویر کاملتری از عملکرد دستگاه ارائه میدهد.
