اگر هنگام خرید یا تست یک اسپیکر اولین چیزی که به آن توجه می‌کنید بیس است، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده:
با چه آهنگی می‌توانیم بفهمیم بیس یک اسپیکر واقعاً خوب است؟
یک آهنگ مناسب برای تست بیس فقط نباید صدای «بوم بوم» زیادی داشته باشد. بیس خوب باید عمیق، تمیز، کنترل‌شده و قابل تشخیص باشد و در ولوم‌های بالاتر هم نباید به صدای خفه، گلآلود یا همراه با لرزش و اعوجاج تبدیل شود.
در این مقاله چند آهنگ مناسب برای تست بیس اسپیکر معرفی می‌کنیم و توضیح می‌دهیم هنگام پخش هرکدام دقیقاً باید به چه چیزی گوش دهید؛ از آهنگ‌های الکترونیک و هیپ‌هاپ گرفته تا قطعاتی که برای بررسی دقیق‌تر رفتار ووفر و ساب‌ووفر مناسب هستند.
نه.
این یکی از رایج‌ترین اشتباهات هنگام تست اسپیکر است.
ممکن است یک اسپیکر در نگاه اول بیس بسیار زیادی داشته باشد، اما وقتی کمی دقیق‌تر گوش می‌دهید متوجه شوید صدای بیس:
در مقابل، یک اسپیکر با بیس خوب ممکن است در نگاه اول حتی کم‌صداتر به نظر برسد، اما وقتی موسیقی پخش میشود، متوجه می‌شوید هر ضربه Kick و هر نت Bass جای مشخصی دارد.
به زبان ساده:
بیس خوب قرار نیست فقط شنیده شود؛ باید کنترل و ساختار داشته باشد.
قبل از معرفی آهنگ‌ها، بهتر است بدانیم قرار است چه چیزی را تست کنیم.
بخش بسیار پایین فرکانس‌های صوتی را معمولاً Sub-bass می‌نامیم. این قسمت بیشتر از اینکه همیشه به‌صورت واضح شنیده شود، می‌تواند به شکل یک حس لرزش یا فشار درک شود.
البته هر اسپیکری توانایی بازتولید فرکانس‌های بسیار پایین را ندارد و این موضوع به اندازه و طراحی درایورها، محفظه و سیستم صوتی بستگی دارد. بنابراین اگر یک اسپیکر کوچک نتواند عمیق‌ترین فرکانس‌ها را تولید کند، لزوماً به معنی خراب بودن آن نیست.
اگر آهنگ دارای بیس عمیق است، به این موارد توجه کنید:
این قسمت برای بسیاری از کاربران حتی مهم‌تر از Sub-bass است.
Punch همان حسی است که هنگام ضربه Kick یا Drum احساس می‌کنید.
یک اسپیکر خوب باید بتواند ضربه را سریع و مشخص اجرا کند، نه اینکه فقط صدای کش‌دار و سنگین تولید کند.
مثلاً هنگام شنیدن یک آهنگ الکترونیک یا هیپ‌هاپ، باید بتوانید ضربه‌های Kick را از خط Bass تشخیص دهید.
اگر همه‌چیز تبدیل به یک صدای:
«بووووم... بووووم...»
شود، احتمالاً اسپیکر در کنترل بیس عملکرد ایده‌آلی ندارد.
اینجا وارد بخش جذاب‌تر تست می‌شویم.
بیس فقط به این مربوط نیست که یک نت چقدر پایین می‌رود؛ مهم است چقدر سریع شروع و تمام میشود.
در تست‌های حرفه‌ای، ویژگی‌هایی مانند Attack و Decay نیز برای بررسی رفتار بیس اهمیت دارند. What Hi-Fi برای نمونه، قطعه «Uh Uh» از Thundercat را به‌عنوان یک ترک مناسب برای بررسی کنترل بیس، سرعت، تغییرات تونال و Attack/Decay معرفی می‌کند.
اگر بعد از هر ضربه احساس می‌کنید بیس همچنان در فضا باقی مانده و روی ضربه بعدی می‌افتد، ممکن است با بیس شُل یا بیشازحد کش‌دار مواجه باشید.
این تست بسیار ساده است و برای کاربر معمولی هم قابل انجام است.
یک آهنگ را پخش کنید و به صدای خواننده توجه کنید.
اگر با ورود بیس:
احتمالاً تعادل فرکانسی سیستم ایده‌آل نیست.
اسپیکر خوب فقط بیس تولید نمی‌کند؛ بیس را در جای خودش نگه می‌دارد.
به‌جای اینکه یک لیست بلند از آهنگ‌های بیس‌دار معرفی کنیم، بهتر است هر آهنگ را برای یک نوع تست مشخص انتخاب کنیم.
مناسب برای:
تست بیس عمیق و بافت بیس
«Teardrop» یکی از قطعاتی است که در فهرست‌های تست سیستم صوتی زیاد مورد استفاده قرار گرفته و برای بررسی Low-end انتخاب مناسبی است.
هنگام پخش این آهنگ به خط بیس توجه کنید.
چه چیزی را بررسی کنیم؟
اگر اسپیکر خوب باشد:
بیس باید عمیق، نرم و کنترل‌شده باشد و در کنار آن صدای خواننده همچنان واضح شنیده شود.
مناسب برای:
تست Punch و ریتم بیس
این آهنگ انتخاب خوبی برای کسانی است که می‌خواهند بفهمند اسپیکر فقط بیس زیاد دارد یا واقعاً می‌تواند بیس را سریع و ریتمیک اجرا کند.
B&O نیز «One More Time» را در فهرست قطعات مناسب برای تست بیس معرفی کرده است.
به چه چیزی گوش کنیم؟
به ضربه‌های Kick و خط Bass دقت کنید.
بیس باید:
سریع → مشخص → ریتمیک → کنترل‌شده
باشد.
اگر تمام ضربه‌ها تبدیل به یک صدای یکنواخت شوند، احتمالاً اسپیکر در تفکیک و کنترل بیس مشکل دارد.
مناسب برای:
تست بیس قدرتمند در موسیقی شلوغ
این آهنگ فقط بیس ندارد؛ موسیقی شلوغ و انرژی بالایی دارد.
B&O آن را به‌عنوان یکی از قطعات مناسب برای بررسی توانایی اسپیکر در بازتولید Low-end قدرتمند بدون Distortion معرفی می‌کند.
اینجا یک تست مهم انجام دهید:
ولوم را از کم شروع کنید و آرام‌آرام افزایش دهید.
به محض اینکه متوجه شدید:
دیگر ولوم را بالا نبرید.
هدف تست، خراب کردن اسپیکر نیست؛ پیدا کردن نقطه‌ای است که کیفیت صدا شروع به افت می‌کند.
مناسب برای:
تست حرفه‌ای کنترل، سرعت و جزئیات بیس
اگر می‌خواهید تست را یک مرحله حرفه‌ای‌تر کنید، این قطعه انتخاب جالبی است.
What Hi-Fi این آهنگ را برای بررسی Bass Control معرفی کرده و به ویژگی‌هایی مانند Bass Extension، Speed، Tonal Variation، Attack و Decay اشاره می‌کند.
برای کاربر حرفه‌ای:
به تغییر نت‌های Bass توجه کنید.
آیا هر نت شخصیت خودش را دارد؟
یا همه نت‌ها به یک صدای بم و یکدست تبدیل می‌شوند؟
اگر نت‌ها از هم قابل تشخیص باشند، اسپیکر اطلاعات بیشتری از خط بیس موسیقی را به گوش شما منتقل می‌کند.
مناسب برای:
تست Sub-bass و فرکانس‌های پایین
این قطعه در فهرست B&O نیز برای بررسی توانایی اسپیکر در اجرای Sub-bass و ریتم‌های پیچیده معرفی شده است.
این آهنگ برای اسپیکرهایی که ادعای بیس عمیق دارند، تست جالبی است.
هنگام گوش دادن:
به جای اینکه فقط بپرسید:
«چقدر بیس دارد؟»
بپرسید:
«چقدر از بیس را می‌توانم واضح و کنترل‌شده بشنوم؟»
این تفاوت بین تست آماتوری و تست دقیق‌تر اسپیکر است.
۶. Jay-Z ft. Alicia Keys – Empire State of Mind
مناسب برای:
تست بیس + وکال
این آهنگ یک مزیت مهم دارد: علاوه بر Low-end، صدای وکال قدرتمند Alicia Keys را نیز در اختیار شما قرار می‌دهد.
Audio Tips نیز این قطعه را به دلیل وجود Sub-bass و Kick در کنار وکال، برای تست اسپیکر مناسب می‌داند.
تست کنید:
وقتی بیس وارد میشود، آیا صدای خواننده همچنان واضح است؟
اگر جواب مثبت است، اسپیکر توانسته بین بخش‌های مختلف موسیقی تعادل خوبی ایجاد کند.
آیا برای تست بیس فقط باید آهنگ خارجی گوش کنیم؟
نه.
اتفاقاً برای یک کاربر ایرانی، استفاده از آهنگ‌هایی که به‌خوبی می‌شناسد می‌تواند بسیار کاربردی باشد.
اصل مهم این است که آهنگ را قبلاً بارها شنیده باشید.
منابع تخصصی تست اسپیکر نیز تأکید می‌کنند که آهنگ آشنا برای ارزیابی بهتر است؛ چون گوش شما از قبل با صدای آن قطعه مرجع ذهنی دارد.
برای همین در نسخه فارسی این مقاله بهتر است در کنار قطعات خارجی، چند ترک ایرانی هم قرار دهیم؛ اما آنها را صرفاً به دلیل «بیس زیاد» انتخاب نکنیم.
یک آهنگ ایرانی مناسب تست بیس بهتر است:
برای تست دقیق‌تر، بهتر است به‌جای انتخاب آهنگی که صرفاً Bass Boost شده یا یک ریمیکس آماتوری است، از نسخه اصلی و باکیفیت آهنگ استفاده کنید.
این نکته مهم است، چون اگر خود فایل موسیقی از ابتدا بیشازحد دستکاری شده باشد، دیگر نمی‌توانیم به‌راحتی عملکرد اسپیکر را از کیفیت فایل جدا کنیم.
اگر حوصله بررسی تخصصی ندارید، همین روش را انجام دهید.
آهنگی که بارها شنیده‌اید انتخاب کنید.
Bass Boost، Loudness و افکت‌های اضافی را خاموش کنید.
قرار نیست اسپیکر را از همان ابتدا تا آخرین حد صدا تست کنید.
۱. عمق:
آیا بیس واقعاً پایین می‌رود؟
۲. Punch:
آیا ضربه Kick مشخص و سریع است؟
۳. کنترل:
آیا بیس بعد از هر ضربه سریع جمع میشود؟
۴. تفکیک:
آیا می‌توانید Kick و Bass را از هم تشخیص دهید؟
۵. Distortion:
آیا با بالا رفتن ولوم، بیس خراب یا صدای اسپیکر خشن میشود؟
اگر می‌خواهید کیفیت واقعی اسپیکر را بررسی کنید، بهتر است در مرحله اول:
Bass Boost = خاموش
باشد.
چرا؟
چون Bass Boost ممکن است بخشی از فرکانس‌های پایین را به شکل مصنوعی تقویت کند.
در نتیجه ممکن است اسپیکر در نگاه اول «بیس‌دارتر» به نظر برسد، اما این افزایش الزاماً به معنی توانایی واقعی اسپیکر در تولید بیس عمیق و تمیز نیست.
برای یک تست عادلانه، ابتدا تنظیمات را روی حالت استاندارد قرار دهید و بعد در صورت تمایل، عملکرد Bass Boost را جداگانه بررسی کنید.
اینجا یک نکته مهم وجود دارد:
همیشه مشکل از اسپیکر نیست.
اتاق هم می‌تواند روی چیزی که می‌شنوید تأثیر بسیار زیادی داشته باشد.
امواج فرکانس پایین میتوانند در بعضی نقاط اتاق تقویت و در بعضی نقاط تضعیف شوند. به همین دلیل ممکن است یک اسپیکر را در یک نقطه بسیار پرقدرت و در نقطه‌ای دیگر کم‌جان بشنوید. ابزارهای تست فرکانسی نیز تأکید می‌کنند که آنچه می‌شنویم حاصل ترکیب اسپیکر، اتاق و شرایط شنیداری است.
پس اگر می‌خواهید دو اسپیکر را مقایسه کنید:
محل قرارگیری، فاصله از دیوار، ولوم و تنظیمات صدا را تا حد ممکن یکسان نگه دارید.
بله، اما کیفیت فایل مهم است.
اگر قرار است عملکرد یک اسپیکر را جدی‌تر بررسی کنید، بهتر است از نسخه‌ای با کیفیت مناسب استفاده کنید.
برای تست حرفه‌ای‌تر می‌توانید از فایل‌های Lossless مانند FLAC یا WAV استفاده کنید.
نکته مهم این است که یک فایل بی‌کیفیت می‌تواند بخشی از جزئیات موسیقی را از بین ببرد و قضاوت درباره اسپیکر را سخت‌تر کند.
هرکدام کاربرد خودش را دارد.
برای کاربر معمولی عالی است، چون عملکرد اسپیکر را در شرایط واقعی گوش دادن به موسیقی بررسی می‌کند.
برای بررسی دقیق‌تر محدوده‌های فرکانسی کاربرد دارد.
مثلاً می‌توان محدوده‌های مختلف فرکانسی را جداگانه بررسی کرد؛ اما این روش بیشتر به درد تست فنی می‌خورد و جایگزین گوش دادن به موسیقی واقعی نیست. ابزارهای تست فرکانس نیز هشدار می‌دهند که این نوع تست‌ها باید با ولوم پایین شروع شوند و در صورت شنیدن صدای رattle، buzz یا distortion باید فوراً ولوم کاهش پیدا کند.
بنابراین:
برای خرید و استفاده روزمره → آهنگ
برای بررسی فنی → آهنگ + تست فرکانسی
ترکیب این دو روش نتیجه کامل‌تری می‌دهد.
اگر بخواهیم فقط چند آهنگ را برای شروع انتخاب کنیم:
| آهنگ | چه چیزی را تست می‌کند؟ |
|---|---|
| Massive Attack – Teardrop | عمق و بافت بیس |
| Daft Punk – One More Time | Punch و ریتم |
| The Prodigy – Breathe | بیس قدرتمند و کنترل در ولوم بالا |
| Thundercat – Uh Uh | سرعت، جزئیات و کنترل بیس |
| The Knife – Silent Shout | Sub-bass |
| Jay-Z ft. Alicia Keys – Empire State of Mind | بیس + وضوح وکال |
اما اگر بخواهیم فقط یک قانون برای تست بیس اسپیکر داشته باشیم:
دنبال بلندترین بیس نباشید؛ دنبال بیسی باشید که عمیق، سریع، تمیز و کنترل‌شده باشد.
یک اسپیکر خوب قرار نیست فقط اتاق را بلرزاند؛ باید بتواند هر ضربه، هر نت و هر تغییر در خط بیس را با نظم و وضوح اجرا کند.
و شاید مهم‌تر از همه:
آهنگی را انتخاب کنید که خوب می‌شناسید.
چون وقتی صدای اصلی آهنگ را در ذهن خودتان می‌شناسید، خیلی راحت‌تر متوجه می‌شوید اسپیکر چه چیزی را درست پخش می‌کند و کجاها چیزی به صدا اضافه یا از آن کم می‌کند. منابع تخصصی تست اسپیکر نیز استفاده از موسیقی آشنا را به‌عنوان مرجع شنیداری توصیه می‌کنند.
یک آهنگ واحد برای همه اسپیکرها وجود ندارد. برای شروع، Teardrop از Massive Attack، One More Time از Daft Punk و Breathe از The Prodigy گزینه‌های مناسبی برای بررسی بخش‌های مختلف بیس هستند.
خیر. عمق، سرعت، کنترل، تفکیک و میزان اعوجاج بیس نیز اهمیت دارند.
یک آهنگ آشنا را با تنظیمات استاندارد پخش کنید. اگر بیس بیشازحد گلآلود است، با افزایش ولوم دچار اعوجاج میشود یا صدای خواننده را میپوشاند، باید عملکرد اسپیکر و همچنین محل قرارگیری و تنظیمات آن را بررسی کنید.
خیر. تست را با ولوم پایین شروع کنید و بهتدریج افزایش دهید. اگر صدای خش، لرزش غیرعادی، Buzz یا Distortion شنیدید، ولوم را کاهش دهید.
بله. بازتابها و تشدیدهای اتاق میتوانند باعث شوند بیس در بعضی نقاط قویتر و در بعضی نقاط ضعیفتر شنیده شود. بنابراین محل قرارگیری اسپیکر هنگام تست اهمیت زیادی دارد.
